Phiêu lưu với dó, nhưng thủy chung với dó

Họa sĩ Lê Hiền Minh và tác phẩm "Chim". Thảy có 11 tác phẩm, được làm xa nhất - năm 2002, tác phẩm trước hết từ giấy dó là “Đường phố, xe pháo, người, mưa”, gần nhất là “Sách và từ điển” - năm 2012 cho triển lãm “Bố Hạo”. Để có được tác phẩm “Chim” cho triển lãm lần này, Lê Hiền Minh và mẹ - họa sĩ Nguyễn Thị Hiền - vừa phải sang bảo tồn Incheon (Hàn Quốc) mượn lại tác phẩm chị đã tặng cho bảo tồn. “Giấy dó Việt mỏng, dai, thô ráp, không cầu kỳ. Tôi thấy những tính chất này của dó hợp với tạng mình, gần gũi với hồn mình, giúp tôi biểu hiện được nghĩ suy của mình” - Lê Hiền Minh chia sẻ. Một số khán giả tò mò, nhìn những món Lê Hiền Minh bày, sửng sốt, đây mà là giấy dó à? Minh cười: “Tôi muốn một cái nhìn mới về giấy dó. Giấy dó không chỉ để làm tranh Đông Hồ”. Nhìn những tác phẩm tại triển lãm, có thể tưởng tượng ra cách Hiền Minh chơi với dó: Nhuộm, xé, tước, vo, vò, vặn... Để tạo nên những hạt (tác phẩm “Hạt” - 2004), “Sâu” (2007), “Chim” (2009),... “Đúng là có một thời gian dài, tôi thể nghiệm với dó, đốt, xé, ngâm, tẩm... Nhưng rồi tôi càng quay về với màu nguyên thủy của dó. Màu tinh giản, hình khối cũng tinh giản hơn”. “Sự tinh giảm này đã phải là cuộc xiêu bạt cuối cùng của chị với dó?”. “Tôi phiêu lưu với dó, nhưng vẫn luôn chung thủy với dó. Mười năm, sự nao nức trong việc sử dụng một chất liệu thân thuộc khi bắt tay vào làm tác phẩm mới vẫn còn nguyên”. Xem “Dó 10”, người “yếu bóng vía”, thoạt đầu có thể sẽ giật thột với loạt hình chụp tác phẩm “cơ thể” Lê Hiền Minh đã trưng bày tại TT Vermon Studio (TP.Johson, Vermon, Mỹ) tháng 12.2010, bởi gợi nhớ tới một... Xác ướp người xưa được khai quật. Loạt hình trình bày quá trình tan rã/rữa của một thân người. Lê Hiền Minh đã mang chính mình ra làm khuôn mẫu. “Sau khi thực hành tác phẩm, tôi mang nó đặt dưới một tán sồi, cạnh một con suối và chứng kiến quá trình thay đổi của tác phẩm trong mưa nắng, gió, tuyết... Chứng kiến quá trình “bản thân” mình bị từ từ phân hủy, tôi xúc động mạnh, chiêm nghiệm nhiều điều về cuộc sống. Rồi nhiều thứ cũng rã ra như giấy... Và tôi có nhiều những suy nghĩ hăng hái thuận theo thiên nhiên. Đôi khi sự thăng bằng được tìm thấy ngay ở việc thuận theo thiên nhiên”. Triển lãm “Dó 10” - như Lê Hiền Minh giãi bày - khép lại một chặng đường sáng tác nhiều chấp thuận của chị, và mở ra một khoảng thời gian mới chị nhất định sẽ dành riêng cho chính mình và gia đình - “một khoảng thời kì thuận theo thiên nhiên - sống và làm mẹ”.