Trung Quốc đừng bắt nạt ở Biển Đông

Ngày 13/7, Chính phủ Philippines đã lên tiếng hoan nghênh một phát biểu của Tổng thống Mỹ Barrack Obama trong đó cảnh cáo Trung Quốc không được dùng vũ lực để giải quyết các cuộc tranh chấp hàng hải ở Biển Đông. Trong bài giải đáp phỏng vấn định kỳ trên kênh phát thanh của chính phủ dzRB, phó phát ngôn viên tổng thống – bà Abigail Valte đã nói rằng, Philippines san sớt lập trường của Tổng thống Mỹ về việc đặt ưu tiên hàng đầu cho tiến trình kiếm một giải pháp hòa bình cho các cuộc tranh chấp hàng hải ở Biển Đông. Manila cũng ủng hộ nhiệt tình việc Tổng thống Obama cảnh báo Trung Quốc không được có những hành động dọa dẫm hay bắt nạt ở Biển Đông. Theo thông báo báo chí gần đây cho biết, trong cuộc gặp mới nhất với hai quan chức hàng đầu Trung Quốc ở thủ đô Washington, ông chủ Nhà Trắng đã cảnh báo Bắc Kinh không được dùng vũ lực hay dọa dẫm, đe các nước hàng xóm khi tiến hành giải quyết các cuộc tranh chấp hàng hải ở Biển Đông. Nữ phát ngôn viên Valte cho hay, mặc dầu bà không thể dự đoán được phát biểu của Tổng thống Obama sẽ có ảnh hưởng thế nào đến các nước khác có liên hệ đến tranh chấp ở Biển Đông nhưng bà khẳng định, Philippines cũng giống như Mỹ đều tin rằng, tòa án quốc tế là dụng cụ tốt nhất để giải quyết các cuộc tranh chấp. Theo bà Valte, có một số nước và một số tổ chức quốc tế cũng ủng hộ lập trường trên của Manila. “Vì thế, chúng tôi đang nhận được sự ủng hộ rộng khắp cho lập trường mà đất nước chúng tôi chọn lọc đi theo”, bà Valte nhấn mạnh. Trước đó, Liên minh Châu Âu (EU) cũng từng tuyên bố, vấn đề can dự đến những cuộc tranh chấp các vùng chồng lấn ở Biển Đông nên được giải quyết một cách hòa bình chuẩn y tòa án quốc tế. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori o­nodera trong chuyến thăm đến Manila hồi tháng trước cũng bảo đảm rằng họ sẽ ủng hộ Philippines trong các cuộc tranh chấp ở Biển Đông. Trong một diễn biến khác có liên quan, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã buộc tội Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nói láo khi ông nói với một hội nghị ở Bỉ rằng Manila đã cố thử mọi cách tiếp cận chính trị và ngoại giao hòa bình để giải quyết tranh chấp bờ cõi ở biển Đông. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh khẳng định tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 12.7 rằng Philippines đã phớt lờ những yêu cầu liên tục của Trung Quốc nhằm thiết lập các “cơ chế tư vấn” để giải quyết những tranh chấp. “Philippines đã đóng cánh cửa hội thoại và tham vấn trong khi vẫn tích cực công kích Trung Quốc trên trường quốc tế”, Tân Hoa xã trích phát biểu của bà Hoa Xuân Oánh. Theo bà Hoa, việc ông del Rosario nói chính phủ Philippines đưa tranh chấp ra tòa như một “phương sách cuối cùng” là không có cơ sở. “Những hành động như thế không giúp ích cho việc giải quyết vấn đề”, bà Hoa cảnh báo. Tuyên bố Trung Quốc kiên quyết bảo vệ chủ quyền trên biển, bà Hoa thanh minh thất vọng về việc Philippines “đánh lạc hướng dư luận”. Các quan chức Trung Quốc cũng chỉ trích việc Philippines chừng sự tương trợ quốc tế, đặc biệt là từ Mỹ, trong vấn đề tranh chấp trên biển. Bà Hoa nói Trung Quốc hy vọng Mỹ sẽ giữ lời hứa về việc không chọn phía nào trong tranh chấp: “Trung Quốc hy vọng Mỹ sẽ coi trọng sự thật và không đứng về phía cụ thể nào”. Trong khi đó, bên lề cuộc đối thoại chiến lược vừa kết thúc tại Mỹ, phái bộ Trung Quốc đã có những cuộc xúc tiếp với giới lãnh đạo Lầu Năm Góc. Tin từ Tân Hoa xã và website Bộ Quốc phòng Mỹ bữa qua cho hay chủ toạ Hội đồng tư vấn trưởng liên quân nước này Martin Dempsey đã tiếp Phó tổng tư vấn trưởng Quân phóng thích quần chúng Trung Quốc Vương Quán Trung. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel có cuộc gặp với Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì. Theo Tân Hoa xã, hai bên nhất trí đẩy mạnh các cuộc xúc tiếp quân sự và dạo “một cơ chế thông báo” để cho nhau biết về các hoạt động quân sự lớn của mỗi nước nhằm ngăn chặn sự cố tại châu Á - yên bình Dương. Hiện nay giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn đang tồn tại nghi ngại xung quanh tình hình địa chính trị cũng như an ninh tại khu vực. Bắc Kinh khó chịu chính sách “xoay trục” của Mỹ ở châu Á - thái hoà Dương. Trái lại, Mỹ chẳng thể thảnh thơi giữa lúc Trung nhà nước tăng sức ép tại các hải phận đang có tranh chấp, nhất là khi chúng liên tưởng tới 2 đồng minh của nước này là Nhật và Philippines. Ngày 13/7, tờ The New York Times dẫn lời giới chức Washington và Manila cho hay 2 bên đang bàn thảo về việc cho phép Mỹ khai triển khí tài quân sự và luân chuyển thêm nhiều quân sĩ tại Philippines để xây dựng một sự “hiện diện bán thường trực”. Ngày 13/7, quân đội Nga bắt đầu cuộc tập trận quy mô lớn ở vùng Viễn Đông nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng tác chiến ngay khi nhận lệnh của các lực lượng nước này. Theo RIA-Novosti, tham dự cuộc tập trận 8 ngày có hơn 160.000 bộ đội, khoảng 1.000 xe bọc thép, 130 phi cơ và 70 tàu chiến thuộc Hạm đội thăng bình Dương. Đây là cuộc diễn tập quy mô lớn nhất tại Nga trong thời hậu Xô viết. Ngoại trưởng Iraq Hoshyar Zebari ngày 13/7 tuyên bố nước này thiếu các công cụ để ngăn chặn việc chuyên chở vũ khí sang Syria chuẩn y không phận nước này nếu có, hãng AFP đưa tin. “Tháng 9 năm ngoái, chúng tôi bắt đầu thẩm tra tình cờ các phi cơ của Iran và Syria. Chúng tôi đã phát hiện những vật liệu phi sát thương, chẳng hạn như thiết bị, thuốc men và thực phẩm”, ông Zebari nói trong một cuộc phỏng vấn đăng trên báo Asharq Al Awsat. Ngoại trưởng Zebari cho biết ông đã giục giã các chính phủ phương Tây tự mình hành động nếu họ tin chắc rằng Iran đang chuyển lậu vũ khí cho đồng minh Syria. (Tổng hợp từ TNO, TTO) Sự kiện này được Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh tiến hành vào chiều 12/7 và Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu đã thông báo cho một số nước trong khu vực. Trước đó, ông Putin tuyên bố diễn tập quân sự bất ngờ là phương pháp hoàn hảo để duy trì lực lượng vũ trang trong dạng tốt nhất và nhấn mạnh rằng hoạt động này sẽ tiếp diễn trong ngày mai. Ngoại giả, RIA-Novosti dẫn lời Tổng thống Putin xác nhận Nga đang tụ hợp phát triển các loại vũ khí có hỏa lực lớn và độ chuẩn xác cao với khả năng tác chiến “có thể sánh với khí giới ủy diệt hàng loạt”.