Chủ Nhật, 11 tháng 8, 2013

Cốt lõi vật chất của giải mới mẻ pháp giáo dục


Lấy sự phát triển đặc trưng của tuổi xanh làm mấu chốt vật chất

Cho giải pháp đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục

Ảnh: Hồng Vĩnh


Nhà trường ra đời để làm gì?


Sự sống tồn tại được, nền giáo dục tồn tại được, nhà trường ra đời vì lí do gì? Vì lí do gì nhưng nên nhà trường? Lẽ sống của nó là cái gì? Nói về việc ra đời nhà trường phải tính từ thời Khổng Tử mở trường đến nay. Vì sao người ta phải đi học? Tại sao trong từng lớp trước đây 95% dân cư không đi học vẫn cứ bình thường? hiện tại, 100% dân cư phải đi học thì mới sống thường nhật được, thì lí do gì?


Cho nên theo nghiên cứu, tôi thấy rằng lý do cơ bản nhất của quơ mọi lý do đó là sức lao động. Đối với sự tồn tại của nhà trường là để có sức cần lao. Đặc trưng của thời ngày nay là tuốt tuột mọi người đều thuộc phạm trù sức lao động. Vì thế khi Khổng Tử mở trường là để có sức cần lao trước. Mà sức lao động trước khi đó dùng để làm quan nên chỉ cần 5% dân cư làm quan là đủ. Ngày nay, tất tật sản phẩm sinh ra đều là sản phẩm của sức cần lao. Chỉ có sức lao động sống mới tạo ra lợi nhuận (giá trị thặng dư).


Đó là vấn đề mấu chốt để tư duy giáo dục nhận ra sứ mạng của giáo dục trong mọi thời đại là tạo ra sức lao động sống cung cấp cho thời đại mình.


Làm thế nào để có sức lao động sống và bản thân sức lao động sống đã hình thành và phát triển như thế nào trong lịch sử?


Sức cần lao để làm cái gì? Để tổ chức lại tầng lớp. Sức cần lao lâm thời mới chỉ đủ sức để phát hiện các phẩm chất tầng lớp, các sức cần lao khác còn lại thì nó sinh ra từ phạm trù cá nhân. Mỗi con người bằng sức cần lao sống của mình sẽ tạo ra thêm nhiều điều. Sức cần lao sống ấy, Mác phát hiện ra. Vốn của tư bản bỏ ra là lao động không sinh lời được, do đó chỉ có sức lao động sống được sinh lời. Đấy là cái cơ bản nhất của Chủ nghĩa Mác. Thành ra quan yếu nhất là nhà trường làm thế nào đào tạo cho học trò có sức lao động sống? Nhà trường hiện đại phải tạo ra cho trẻ con sức lao động trí óc sống. Đó là định nghĩa của tôi.


Sức lao động phát sinh và hình thành từ khi loài người biết chế tạo công cụ dùng để cần lao, rồi dùng để "định nghĩa” một nền sản xuất. Như cày chìa vôi là sản phẩm của nền sinh sản tiểu nông, máy hơi nước là sản phẩm của nền sinh sản đại công nghiệp, máy tính là sản phẩm của nền sinh sản hiện đại.


Giáo dục có thể được "định nghĩa” bằng cách tạo ra sức lao động sống cung cấp cho nền sản xuất đương thời. Nền giáo dục Bút lông gắn với nền sản xuất tiểu nông. Nền giáo dục Bút sắt là đứa em sinh sau của nền sản xuất đại công nghiệp. Nền giáo dục đương đại được sinh ra và nuôi lớn bằng Máy tính.


Từ Bút lông sang Bút sắt là một cuộc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục.

Từ Bút sắt sang Máy tính là một cuộc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục.


Cần một nền giáo dục chưa hề có cho cuộc sống mới, chưa hề có trong lịch sử


Gia đình và đời sống thiên nhiên hàng ngày đem đến cho thế hệ trẻ sức cần lao chân tay, thực thi bằng cơ bắp và kinh nghiệm. Nhà trường xuất hiện để đáp ứng nhu cầu mới của lịch sử, nhu cầu về sức lao động trí óc, không có sẵn trong kinh nghiệm.


Thầy Khổng Tử, người trước nhất mở trường tư, sống bằng nghề dạy học, thu học phí ngang giá với sản phẩm làm ra: sức cần lao trí não. Học trò mua nó về dùng để làm quan. Chỉ cần 5% dân cư làm quan là đủ. 95% còn lại không đi học vẫn sống thường nhật.


Hiện tại, quờ quạng các sản phẩm hiện đại đều là sản phẩm của sức lao động trí tuệ với các trình độ khác nhau. Để sống thường ngày trong nền văn minh toàn cầu, bít tất 100% dân cư phải đi học.


Sự biến đổi căn bản và toàn diện trên thực tiễn toàn cầu đã tạo ra một cuộc sống thường nhật chưa hề có. Do đó, cần một nền giáo dục chưa hề có cho cuộc sống mới ấy.


Thời Khổng Tử mở trường, 100% dân cư đều đi bộ (cưỡi ngựa, đi xe ngựa cũng là đi bộ). Lịch sử có nền giáo dục "đi bộ”. Thầy trước – trò sau dắt nhau đi bộ. Hiện tại, đi bộ vẫn còn nhưng chỉ để đi từ phòng ngủ ra chỗ để xe. Sức mạnh cơ bắp chỉ còn là phần phụ rất nhỏ trong việc đi lại. Tình hình tương tự lặp lại trong giáo dục. Chữ nghĩa sách vở của Thánh hiền, phương pháp giảng dạy cổ truyền ... Nay chỉ còn là phần phụ trong nền giáo dục hiện đại.




Đổi mới giáo dục là nhiệm vụ cần kíp, nhưng làm thế nào

Lại không phải là chuyện một sớm một chiều

Ảnh:Hoàng Long


Giải pháp thực tế


Thứ nhất, lấy sức lao động trí óc hiện đại làm cơ sở, làm mấu chốt vật chất, làm nơi xuất hành và nơi đi đến của nền giáo dục đương đại. Đời sống xã hội đương đại, nền sinh sản đương đại, các mối quan hệ hiện đại trong các lĩnh vực vật chất và tinh thần đều bị chi phối bởi sức mạnh vật chất của sức lao động trí tuệ đương đại.


Sự sống, sinh khí của 100% dân cư hiện đại đều được bảo lãnh bởi sức lao động của chính họ. Các thứ hạng từng lớp cha truyền con nối ngàn đời của xã hội cổ truyền nay thay bằng các đẳng cấp sức lao động của mỗi cá nhân tự mình tạo ra.


Nền giáo dục cho 100% dân cư đương đại phải cấp cho từng cá nhân đương đại sức cần lao, từ nấc thang thấp nhất đến nấc thang cao nhất sao cho mỗi cá nhân có thể sống thông thường (trước đây 95% dân cư không đi học vẫn sống thường ngày).


Thứ hai, nội dung giáo dục phải song hành, hỗ trợ, tạo ra sức mạnh vật chất cấp cho từng cá nhân đương đại, đưa vào hai dòng: Phát triển / Trưởng thành.


Nét đặc trưng cơ bản của giáo dục nhà trường hiện đại là tạo ra sự phát triển tinh thần cho từng cá nhân chủ nghĩa tương ứng với sự phát triển sức cần lao cá nhân trong nền văn minh đương thời. Sức lao động cá nhân đương đại dù ở nấc thang nào cũng thuộc phạm trù sức cần lao trí não đương đại.


Giáo dục nhà trường hiện đại trở nên nguyên tố hữu cơ làm nên cuộc sống cá nhân đương đại, cho cả 100% dân cư, do đó phải rất thực, rất kiên cố, không thể may rủi, lại càng không phù phiếm chữ nghĩa.


Việc học với 100% dân cư là thiết thân, sống còn, không phải là chuyện được thua trong phòng thi


Bậc học (cấp học) là một đoạn cắt ra từ dòng phát triển thiên nhiên của trẻ thơ đương đại, theo nhu cầu sức cần lao mà cá nhân chủ nghĩa cần có để sống thường ngày (và hy vọng sẽ sống tốt hơn). Việc học đương đại đối với cả 100% dân cư là việc thiết thân, sống còn, đừng phủ lên nó những mộng ảo mơ hồ, những thua được sấp ngửa trong phòng thi, những trò chơi trí tuệ trong cuộc sống.


Chúng ta hay nói chức năng giáo dục là tẩm bổ hào kiệt, đào tạo anh tài… hào kiệt là đặc sản cá nhân, không đào tạo được. Xã hội chỉ cần tạo điều kiện, nhịp cho nhân kiệt phát triển chứ đừng mộng ảo là đào tạo tài năng. Giáo dục đại trà chỉ cấp cho cá nhân chủ nghĩa những kiến thức và kĩ năng cơ bản nép, tối thiểu, chẳng thể không có. Bởi thế, cần phân chia bậc học theo hai tiêu chí: Sự phát triển tự nhiên của trẻ con hiện đại qua các lứa tuổi và Nhu cầu sức cần lao của cá nhân chủ nghĩa trong nền sinh sản hiện đại.


Xét theo hiện trạng sức cần lao cấp cho nền sản xuất hiện đại và đặc trưng của tuổi trẻ hiện đại lần trước tiên hình thành trong lịch sử, tôi yêu cầu chỉ nên có hệ thống giáo dục phổ biến 11 năm. Trong đó 6 năm Tiểu học, 3 năm Trung học cơ sở bắt buộc và 2 năm Trung học phổ quát tự chọn.


Hãy quý trọng 6 năm dốt của con nít, thiêng nhất của đời người, cho nó sống thoải mái như loài người đã từng sống trong quá cố. Hiện chúng ta cho trẻ nít vào nhà trẻ mẫu giáo là vì lợi. Của người lớn chứ không phải vì ích lợi của con nít. Người lớn phải đi làm thành thử phải cho đi nhà trẻ, gửi mẫu giáo.


Tại sao phải 6 năm tiểu học? 6 tuổi vào học, lứa tuổi từ 6 - 11, 12 tuổi là lứa tuổi đặc biệt phát triển về trí tuệ. Tức là sức cần lao trí não thực thụ bắt đầu hình thành, bắt đầu tố chất. Giữ trẻ 12 tuổi trong vòng tay gia đình và nhà trường thì an toàn hơn thả sớm 1 năm (11 tuổi) như hiện thời. Trẻ con 11 tuổi giờ đã dậy thì. Nếu chúng ta thả trẻ thơ 11 tuổi ra, trong xã hội đương đại không an toàn đâu.


Tại sao 3 năm Trung học cơ sở? Chỉ cần bổ sung vào tiểu học một số tri thức và kĩ năng cơ bản cần cho sức cần lao phổ thông, chiếm tuyệt đại đa số trong nền sản xuất hiện. 3 năm là đủ để bù thêm vào đấy để lấy cái quyền đại phần nhiều cho sức lao động đương đại.


Vì sao 2 năm Trung học phổ thông? Chỉ cần 2 năm cho ai muốn học lên, vào Đại học hay Cao đẳng. 17 tuổi ra khỏi trường phổ biến, ở nền văn minh đương đại, là vừa. Nán lại thêm 1 năm (18 tuổi) là thừa, tốn kém và có thể có hại về tâm lý đối với thanh niên đương đại.


Cốt lõi vật chất cho giải pháp đổi mới giáo dục


Lấy sức cần lao trí óc cần cho nền sản xuất đương thời và lấy sự phát triển đặc trưng của tuổi trẻ hiện đại làm "mấu chốt vật chất” cho giải pháp đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục.


Nếu dựa trên cơ sở vật chất vững chắc, tường minh là sức cần lao trí não (chứ không phải một năng lực mơ hồ nào đó), thì có thể tổ chức và kiểm soát quá trình đổi mới an toàn và chắc chắn.

CT(ghi)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét